Дзявяты кінафестываль «Паўночнае ззянне» завяршыўся, ён прайшоў пад слоганам «УВАГА АДЛЕГЛАСЦЬ». У гібрыдным фармаце — бясплатна анлайн, па білетах афлайн у Вільнюсе і Таліне — на кінафэсце паказалі 42 фільмы, а таксама правялі 11 анлайн- і афлайн-івэнтаў. Фільмы і івэнты «Ззяння» сёлета глядзелі ў два разы больш, чым летась. Прафесіяналы са сферы кіно абралі пераможцаў Міжнароднага конкурсу дэбютаў і Беларускага конкурсу. Упершыню за гісторыю кінафэсту аўтары фільма, які заваяваў Гран-пры Беларускага конкурсу, атрымалі грашовы прыз. Адказваючы на самыя частыя пытанні, падводзім вынікі кінафэсту.
Гэта рэкламны матэрыял. Рэклама дапамагае нам працаваць і расказваць беларусам сапраўдныя навіны. Тэкст напісаны нашым партнёрам. Калі вы хочаце падтрымліваць незалежную беларускую журналістыку і прарэкламаваць свой прадукт — абавязкова напішыце нам.
Цягам двух тыдняў у беларусаў і беларусак была магчымасць паглядзець 42 фільмы, сярод якіх 14 з беларускай праграмы, 17 з міжнароднай, а менавіта — з краін Скандынавіі і Балтыі, 3 працы ўкраінскіх аўтараў і 8 стужак з праграмы кароткага метра. Тэматычны дыяпазон фільмаў сёлета быў шырокі: стужкі пра барацьбу за свае правы, жаночую салідарнасць, экзістэнцыйны пошук сябе, пераасэнсаванне гісторыі сваёй сям'і, наступствы экалагічнай катастрофы і іншае. Пры гэтым многія фільмы адзначаныя прызамі і намінацыямі найбуйнейшых міжнародных фестываляў, а некаторыя з іх прадстаўляюць свае краіны ў «оскараўскай» гонцы.
«Паглядзела ўсе фільмы і амаль усе івэнты. Гэта сапраўды шыкоўны досвед. Упершыню за тры гады мая галава перапоўненая вобразамі мастацтва, а не абдумваннем чарговай цяжкай навіны», — гэта адзін са шматлікіх захопленых водгукаў, якія гледачы «Ззяння» пакідалі на платформе кінафэсту. І гэта якраз тое, дзеля чаго каманда кінафестывалю працягвае ўпарта працаваць, каб ён ізноў праходзіў.
Падзякаваць камандзе «Паўночнага ззяння» за дзявяты сезон кінафэсту можна, зрабіўшы данат.
Фільмы фестывалю паказвалі і афлайн?
Так! Другі год запар «Паўночнае ззянне» часткова праходзіць афлайн у Вільнюсе і Таліне. Дзякуючы супрацоўніцтву «Паўночнага ззяння» з Талінскім кінафестывалем «Цёмныя ночы» ў сталіцы Эстоніі прайшлі паказы фільмаў беларускіх рэжысёраў («Радзіма», «У жывым эфіры», «Калыханка», «Усё добра, я сплю», «Ператрымка») і панэльная дыскусія «Пераадольваючы адлегласць: ад выгнання да стварэння Беларускай незалежнай кінаакадэміі». У Вільнюсе адбыліся паказы фільмаў «Радзіма», «Дзённік Анастасіі», «Чатыры колы далей ад цэнтра», «Ястраб памерам з каня» і «Ты мне нічога не нагадваеш» пры падтрымцы кінацэнтра Skalvija. Такім чынам, фільмы пра Беларусь маглі ўбачыць не толькі беларусы, але і замежнікі.
Івэнты таксама праходзілі і анлайн, і афлайн?
Усё так! У рамках традыцыйнай Індустрыйнай платформы «Паўночнага ззяння» прайшло 11 анлайн- і афлайн-мерапрыемстваў розных фарматаў: анлайн-размовы, Q&A з рэжысёрамі, панэльныя дыскусіі.
Напрыклад, у Таліне адбылася панэльная дыскусія пра розныя практыкі беларускіх незалежных фільммейкераў для ажыўлення кінаіндустрыі. Падчас гэтай панэлі беларускія стваральнікі кіно, прадстаўнікі кінафестываляў, сузаснавальнікі Беларускай незалежнай кінаакадэміі ды іншыя прафесіяналы сферы падзяліліся канкрэтнымі крокамі, якія ўжо цяпер робяць, каб быць пачутымі і ўбачанымі ў сусветнай кінасупольнасці, нягледзячы на тое, што даводзіцца рабіць гэта ў эміграцыі. Мадэраваў дыскусію кінакрытык і журналіст партала Cineuropa Давідэ Абатэшані.
Важная інфармацыя для тых, хто не паспеў «наведаць» івэнты, што адбыліся анлайн у рамках кінафэсту: яны захоўваюцца ў свабодным доступе на платформе «Паўночнага ззяння». Можна пачаць прагляд з выдатнай тлумачальнай дыскусіі пра легальны і пірацкі кантэнт з адвакаткай і спецыялісткай па аўтарскім праве Марыяй Колесавай-Гудзілінай.
Колькі чалавек глядзела фільмы фэсту?
Другі год запар кінафэст дэманстраваў большую частку сваёй праграмы анлайн абсалютна бясплатна па папярэдняй рэгістрацыі. Унікальная магчымасць бясплатна паглядзець легальна куратарскую падборку фільмаў ад праграмераў «Паўночнага ззяння» стварыла ажыятаж. 2989 новых гледачоў зарэгістраваліся на платформе, каб сёлета далучыцца да прагляду стужак «Ззяння». А агульная колькасць карыстальнікаў платформы кінафэсту склала 4774!
Такім чынам, сёлета на платформе кінафэсту зафіксавалі 18 435 праглядаў фільмаў і івэнтаў «Ззяння». Гэтая лічба ў два разы перавышае паказчыкі мінулага года. Аднак падлічыць дакладнае значэнне немагчыма, бо многія глядзяць фестывальныя фільмы дома з сябрамі ці з сям’ёй. Таму выніковую лічбу праглядаў можна павялічваць у некалькі разоў. Апроч гэтага, агульная колькасць прагледжаных гадзін на платформе разам з івэнтамі складае 6513, што адпавядае 271 дню. Гэта таксама ў два разы больш за леташнія значэнні.
Хто перамог у Міжнародным конкурсе дэбютаў «Паўночнага ззяння — 2023»?
Міжнароднае журы, у складзе якога былі літоўскі рэжысёр Вітаўтас Пуйдокас, беларуская рэжысёрка Ганна Саўчанка і шведскі рэжысёр Віктар Нордэншэльд, адглядала фільмы з Міжнароднага конкурсу дэбютаў. Яны выбралі пераможцай дакументальную карціну «Апалонія, Апалонія» рэжысёркі Леа Глоб.
«Шчырае даследаванне падарожжаў мастачкі Апалоніі і самой рэжысёркі. Нягледзячы на зусім розныя жыццёвыя выклікі, жанчыны знаходзяць паразуменне ў сваім імкненні перадаць рэчаіснасць праз выявы. Фільм выходзіць за рамкі тыповага партрэта мастака — сведчанне глыбокага ўплыву, які можа зрабіць здымка чужой гісторыі на рэжысёра, моцнай сувязі паміж аповедам і асабістай трансфармацыяй», — каментуе свой выбар журы.
Журы таксама адзначыла спецыяльнымі згадкамі два фільмы:
«Апошняя вясна» Францыскі Эліясэн: «Гэты фільм створаны сэрцам і інтуіцыяй — двума найкаштоўнейшымі інструментамі кінематаграфіста. Яны нараджаюць сапраўдную творчасць. Смелае і дзёрзкае выказванне свайго пакалення і часу».
«Горы» Крысціяна Айнсхоя: «Шчырае, забаўнае, самасузіральнае, трошкі крынжовае падарожжа. Рэжысёр і яго сям’я — адзіныя аб’екты. Прысутнасць камеры набліжае герояў адно да аднаго, а гледачоў — да саміх сябе».
Які фільм перамог у Беларускім конкурсе «Паўночнага ззяння — 2023»?
Цягам кінафестывалю фільмы Беларускага конкурсу адглядала асобнае міжнароднае журы, у складзе якога былі ўкраінская прадзюсарка Дар’я Басэль, беларускі рэжысёр Аляксей Палуян і дырэктар Еўрапейскага кінарынку Дэніс Рух. Яны прысудзілі Гран-пры Беларускага конкурсу фільму «Радзіма» рэжысёраў Аляксандра Міхалковіча і Ганны Бадзякі.
«Нягледзячы на тое, што аповед не выклікае аптымізму, само існаванне гэтага таленавітага фільма, прагледжанага гледачамі па ўсім свеце, дае надзею на тое, што заганнае кола траўмаў і санкцыянаванага дзяржавай гвалту ўрэшце будзе разарванае са з’яўленнем новага пакалення вызваленых беларусаў», — абгрунтавала свой выбар журы.
Спецыяльным прызам узнагароджаны фільм Андрэя Кашперскага «Ператрымка»: «Гэты фільм унікальны, арыгінальны, смелы і смешны, а яго гумар не толькі адлюстроўвае дзівацтва дзяржаўных рэпрэсій, але і ёсць спосабам супраціву, якому журы выказвае захапленне і падтрымку».
Таксама журы адзначыла спецыяльнай згадкай карціну Максіма Буйніцкага «Дзённік Анастасіі»: «Творчы і цёплы партрэт, які кранае нас сваім майстэрствам. Выразным і спачувальным назіраннем за сваёй гераіняй рэжысёр надае голасу мастачкі яскравую афарбоўку ў няпростыя часы».
Упершыню на «Паўночным ззянні» фільмы — пераможцы Беларускага конкурсу атрымаюць грашовыя прызы. Прызавая падтрымка даецца тэлеканалам «Настоящее время» і складае 1200 даляраў для фільма, які заваяваў Гран-пры, і 800 даляраў — стужцы, якой сябры журы прысудзілі спецыяльны прыз.
З якіх краін беларусы часцей за ўсё глядзелі фільмы фэсту?
Сёлета больш за ўсё чалвек глядзела фестывальныя стужкі «Ззяння» з тэрыторыі Беларусі. Аднак ужо тры гады кінафестываль «Паўночнае ззянне» дае магчымасць глядзець фільмы са сваёй праграмы беларусам, дзе б яны ні знаходзіліся. Дзякуючы гэтаму стужкі фэсту глядзяць беларусы па ўсім свеце, а ў топ-5 самых папулярных краін сёлета ўвайшлі Польшча, Літва, Германія, Грузія, Францыя.
Які самы папулярны фільм?
Самым папулярным фільмам па колькасці праглядаў на платформе кінафэсту стаў «КУЛ (Навіны з Беларусі)» — зін, які складаецца з навел розных рэжысёраў, заснаваных на беларускіх навінах. Яго глядзелі 1154 разы.
Акурат цяпер у афіцыйным тэлеграм-канале «Паўночнага ззяння» праз апытанку выбіраюць фільм, які атрымае прыз глядацкіх сімпатый. Галасуйце ў пяці адборачных апытаннях і абавязкова ўдзельнічайце ў фінальным, дзе і вырашыцца, хто стане ўладальнікам прыза глядацкіх сімпатый у 2023 годзе.
Сёлета слоган «Паўночнага ззяння» — «УВАГА АДЛЕГЛАСЦЬ». Прымеркаваны да гэтага кінафэст прапанаваў сваім гледачам падлічыць, як далёка мы ўсе знаходзімся ад месца, што называем домам. Трэба было ўвесці колькасць кіламетраў ад горада нараджэння да горада актуальнага пражывання. Узялі ўдзел у гэтай задуме 152 гледачы, а мы падлічылі нашу агульную адлегласць ад дома, і яна складае 175 500 кіламетраў — гэта як чатыры з паловай разы перасекчы Зямлю па экватары.
Аднак, нягледзячы на адлегласць, мы спадзяёмся, што кінафестываль «Паўночнае ззянне» дазволіў вам стаць крыху бліжэйшымі: са сваімі блізкімі людзьмі, якія знаходзяцца далёка, але цягам двух тыдняў у вас была выдатная нагода абмеркаваць добрае кіно, а не толькі сумныя навіны; ці бліжэйшымі да такой часткі культуры, як беларускае незалежнае кіно.
Нягледзячы на заканчэнне кінафэсту, гледачы ў чаканні дзясятага сезона «Паўночнага ззяння» могуць далей глядзець цудоўнае кіно з сэнсам ад беларускіх незалежных рэжысёраў і рэжысёрак. Штомесяц адкрываць для сябе новыя фільмы можна ў анлайн-кінатэатры VODBLISK — праекце, які робіць каманда «Паўночнага ззяння».
Сачыце за навінамі кінафэсту ў сацыяльных сетках FB, Instagram, Telegram. Каб не прапусціць цікавінкі беларускага кіно, падпішыцеся на акаўнт у Instagram анлайн-кінатэатра VODBLISK. Калі вам падабаецца дзейнасць «Паўночнага ззяння», падтрымайце кінафэст данатам.
Арганізатар: кінакампанія Volia Films.
Генеральныя партнёры: Амбасада Нарвегіі ў Літве, LTAID — Lithuania development cooperation, CPVA — Central Project Management Agency, Fund for the Development Cooperation and Humanitarian Aid, Дацкі інстытут культуры ў Літве, Латвіі і Эстоніі, Creative Europe MEDIA DESK, ESTDEV.
Пры падтрымцы: PÖFF — Tallinn Black Nights Film Festival, Дацкі інстытут кіно, Эстонскі інстытут кіно, Ісландскі цэнтр кіно, Нацыянальны кінацэнтр Латвіі, Літоўскі цэнтр кіно, Фінскі фонд Кіно, Нарвежскі інстытут кіно, тэлеканал «Настоящее время», Шведскі інстытут кіно, Skalvija, Docudays UA, HER Docs, Беларуская незалежная кінаакадэмія, Еўрапейскі гуманітарны ўніверсітэт, CreateCulture Group, EU NEIGHBOURS.
Генеральны інфармацыйны партнёр: «Люстэрка».
Інфармацыйныя партнёры: 34mag.net, KYKY, cineuropa.org, citydog.io, «Будзьма беларусамі», «Наша Ніва».